Dijkverbetering met oog voor natuur

WOUBRUGGE – De Plasdijk langs de zuidoever van de Wijde Aa wordt de komende jaren in de winterperiode met een grote hoeveelheid grond verzwaard. Dit is nodig om aan de huidige veiligheidsnormen te kunnen voldoen.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft de natuurorganisaties IVN afdeling Alphen aan den Rijn, Stichting Groen Licht en Staatsbosbeheer van begin af aan nauw betrokken bij het ontwerpplan en bij de uitvoering van de kadeverbetering Oudendijk, met als doel de huidige natuurwaarden in het werkgebied zoveel mogelijk te behouden en waar mogelijk te versterken.

De broedvogelinventarisaties van de afgelopen jaren in het gebied (dat binnen de Ecologische Hoofdstructuur valt), uitgevoerd door Marcel Hoogendoorn van Groen Licht ten behoeve van Staatsbosbeheer komen nu goed van pas. Hierdoor kunnen specifiek voor bepaalde vogelsoorten die in het ‘werkgebied’ broeden, maatregelen getroffen worden die de biotoop beschermen en op sommige plaatsen zelfs verbeterd kunnen worden.

Hieronder een aantal voorbeelden daarvan:

Het broekbos zal in zijn geheel ontdaan worden van de grote bomen, inclusief bomen die op de dijk staan. De overige bomen in het broekbos worden eenmalig gesnoeid en afgezet. Uit het rietperceel zal het jonge opschot en de struiken verwijderd worden. Dit is gunstig voor kiekendief, rietzanger en blauwborst, maar ongunstig voor sperwer, zwartkop, tuinfluiter en winterkoning. Het broekbos zal binnen een paar jaar weer uitlopen zodat deze soorten weer terug kunnen keren.

Alle knotbomen die in het werkgebied staan kunnen behouden blijven. De overige bomen langs de kade en het fietspad, voornamelijk schietwilgen, worden indien mogelijk afgezet i.p.v. gekapt; dan lopen ze later gewoon weer uit. Oorspronkelijk was het plan om de sloot t.h.v. het broekbos (naast fietspad) te dempen. Maar omdat dit ten koste gaat van enkele zeer oude knotwilgen en de aanwezige bermvegetatie met o.a. koekoeksbloem, boterbloem en pinksterbloem, waren het IVN en Groen Licht daar tegen. Rijnland heeft vervolgens naar een andere oplossing gezocht en ook gevonden waardoor de sloot inclusief de waardevolle berm en knotwilgen behouden blijven.

Onderaan de dijk tussen de Plasdijk en Plaspolder lag voorheen een smalle teensloot, die meer weg had van een greppel. Langs deze teensloot heeft een brede rietkraag gestaan waar vogelsoorten als blauwborst, rietzanger en rietgors voorkomen. De oude teensloot is gedempt en daarvoor in de plaats is een nieuwe brede teensloot gegraven met een natuurvriendelijke oever. De orchidee├źn met schimmels die in het werkgebied stonden, zijn naar een zo gunstig mogelijke plek verplaatst. De verwachting is dat het riet zich weer razend snel langs de nieuw gegraven teensloot zal ontwikkelen.
Onderzocht wordt of grond uit de Plaspolder (Staatsbosbeheer) geschikt is om de Plasdijk te verzwaren. Als dat zo is hou je namelijk gebiedseigen grond en dat is gunstig voor de huidige flora. Door het afgraven van een laag grond in de Plaspolder, komt een voedselarme laag aan de oppervlakte. Hierin kunnen nog oude zaden bewaard zijn gebleven, die in de juiste omstandigheden kunnen ontkiemen. De natuur is veerkrachtig genoeg om zich weer te herstellen; ook na een forse ingreep als deze. Wellicht wordt de Plaspolder wel gedeeltelijk ingericht als plas/drasgebied; dat trekt ook weer ‘nieuwe’ vogelsoorten aan.
kadeverbetering

Door de goede samenwerking tussen Hoogheemraadschap van Rijnland, Staatsbosbeheer, IVN en Stg. Groen Licht zijn de partijen er gezamenlijk in geslaagd om de kwetsbare natuur waar mogelijk te behouden, inclusief de flora en fauna die in het gebied voorkomen. Toekomstige broedvogelinventarisaties zullen uitwijzen of de inspanningen die hiervoor zijn verricht, ook het beoogde resultaat hebben gehad.